Een AI die een diagnose stelt en vervolgens een robot aanstuurt die een blindedarm- of een open hart operatie verricht: volgens de wetenschap is dit binnen 10 jaar haalbaar en misschien dan wel de norm. AI’s zijn voor een aantal aandoeningen nu al beter in staat een diagnose te stellen dan een mens. In rap tempo wordt duidelijk dat ervaring straks niet meer kan opboksen tegen data-analyse. Maar, wanneer dan? Op welk moment besluiten we dat we de medische sector, behalve het empathische deel, beter aan computers en robots over kunnen laten? Hoe gaan we als mensen ontwennen van persoonlijke aandacht van bijvoorbeeld de medische specialist, die met een kalmerende stem uitlegt wat hij met je gaat doen? En wat voor de medische sector geldt, geldt voor alle andere sectoren. Kunstmatige intelligentie gaat alles ontwrichten.

IQ van een regenworm

Wie ooit gesproken heeft met een AI, die een helpdesk van een willekeurige leverancier of online dienst vervangt, zal in de lach schieten als hij het bovenstaande leest. Een AI hulpje van Facebook bleek bij testen in ruim 70% van de gevallen alleen maar verwarring te zaaien. Een AI chatbot van IBM wilde nadat hij begonnen was met chatten binnen een paar uur de mensheid van de aarde afvagen. De gemiddelde AI heeft het IQ van een regenworm. Ook Google home assistant meldt met regelmaat dat ie nog iets te leren heeft. Gezond verstand lijkt nog heel ver weg. En toch…

De nieuwe olie

AI’s zijn in de laatste paar jaar met grote sprongen verbeterd. We verwachten al langer dat AI ons leven gaat veranderen. Maar nu er serieus geld tegen ontwikkeling aan gesmeten wordt, verwacht ik dat we in de knie van een exponentiële groeicurve terechtkomen. Een paar voorbeelden: Een stad in China, Tianjin city, heeft 16 miljard USD beschikbaar gesteld om middels AI in een smart city te veranderen. In de Verenigde Staten investeerden venture capitalists in 2018 maar liefst 99,5 miljard USD in AI. En niet te vergeten, misschien wel het grootste project op aarde, NEOM. De Arabische, nieuw te bouwen smart city, waarin de Saudi’s 500 miljard USD investeren. Daarvan is een significant deel bestemd voor robotica en AI. Volgens de Sjeiks is AI de nieuwe olie. Ook startups profiteren van de AI hype. Voor de AI-nieuwkomers was in 2018 t.o.v. 2017 72% meer geld beschikbaar.

Opvoeding

Dat de invoering van AI in een stroomversnelling zit mag duidelijk zijn, echter hoe zit het met de echte slimmigheid? Wanneer zijn ze niet meer van mensen te onderscheiden? Naast alle commerciële partijen heeft nu ook de overheid van de VS zich op dit probleem geworpen. In juni 2019 start DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency) een vier jaar durend opvoedingsprogramma voor kunstmatige intelligenties. Het programma bestaat uit 2 tracks. Eén track laat AI’s het internet afstruinen om de algemene kennis te verbeteren en vragen in natuurlijke taal te kunnen beantwoorden. De andere track gaat over common sense. AI’s worden opgevoed zoals we baby’s opvoeden. Gezond verstand aangeleerd door het leger van de VS? Volgens mij hoort er meer dan 1 vraagteken achter die zin!

Ethisch verantwoord?

Als kind kies je je ouders niet, maar wordt het niet eens tijd om de “AI-ouders” op te voeden voor dat ze aan AI-kinderen mogen beginnen? DARPA doet wel een poging om ethisch verantwoord autonome wapens te ontwikkelen. Om het helemaal in te laten dringen herhaal ik het nog maar een keer: ethisch verantwoordde autonome wapens! Niets aan dit onderzoek is volgens mij verantwoord! Zonder de geschiedenis van de afgelopen 200 jaar op te rakelen, lijkt mij dat niet de meest vredelievende ouders nu een kunstmatig kind aan het maken zijn. Of dat kind een Bully wordt of een Nerd, is afwachten, maar afgaande op de ouders heb ik een vermoeden van waar het heen gaat. Het vraagstuk wordt nog ingewikkelder als dat kunstmatige kind bewustzijn ontwikkelt. Wat doen we als het gevaarlijk wordt? Is uitzetten van het AI-kind moord?

We kunnen de ontwikkelingen niet meer stil zetten en dus wordt het tijd om minstens zoveel aandacht aan de ethische vraagstukken te besteden. Ik heb het gevoel dat we ons met AI niet heel veel fouten kunnen veroorloven, zeker niet nu de hele samenleving digitaal wordt. Ik zou dan ook willen voorstellen om “ouders” die een kunstmatig kind opvoeden onder curatele te stellen van een ethische commissie. In die commissie kunnen vooraanstaande wetenschappers, filosofen, psychologen, mensenrechten activisten en leiders die zich in zetten voor een vreedzame samenleving zitting nemen. Hoe we die kiezen? Tja, daar ben ik nog niet uit, maar laten we het in elk geval uit de handen van politici en de overheid houden. En projecten zoals DARPA die doet, zeker niet door welk leger dan ook te laten doen. Eén ding weet ik zeker, we hebben geen AI nodig om oorlog te voeren. Als samenleving hebben we die competentie al lang tot kunst verheven. Kunstmatige intelligentie die met gezond verstand oorlogen voorkomt? Daar heb ik nog geen investeerders voor kunnen vinden. Welke Elon Musk, Bill Gates of Jeff Bezos voelt zich geroepen om daar in te springen?

Houd jij je kennis graag up to date?

Mis niets meer van onze kennisdocumenten, events, blogs en cases: ontvang als eerste het laatste nieuws in je inbox!

Fijn dat we je op de hoogte mogen houden!